Maroko na własną rękę. Jak zaplanować samodzielny wyjazd do Maroko – poradnik.
Samodzielny wyjazd do Maroka to jedna z tych podróży, które brzmią bardzo egzotycznie i niektórych kierunek może trochę przerażać. Inny kontynent, inna kultura, inne zwyczaje, inna mentalność. I tak – ja też miałem sporo obaw przed wyjazdem, jak się później okazało niepotrzebnie.
W praktyce Maroko to kraj dobrze przygotowany na turystów, z rozbudowaną bazą noclegową i stosunkowo prostymi formalnościami wjazdowymi. To dobry kierunek zarówno na pierwszy wyjazd poza Europę, jak i na podróż dla osób, które chcą czegoś więcej niż hotelowego all inclusive.
Bazując na swoim wyjeździe przygotowałem kompletny poradnik, który pomoże zaplanować Maroko na własną rękę, od lotów, przez noclegi i transport, po koszty, bezpieczeństwo i lokalne zwyczaje.
Loty do Maroka – jak i skąd najlepiej polecieć
Do Maroka najłatwiej dolecieć do Marrakeszu czy Agadiru. Na trasach z Polski kursują tanie linie lotnicze więc koszty przelotów nie będą wysokie. Wybór destynacji zależy od Was. Wybierzcie Marakesz jeśli chcecie pozwiedzać północną część Maroka, natomiast Agadir będzie idealny jeśli chcecie połączyć zwiedzanie z odpoczynkiem nad oceanem.
Ceny biletów mocno zależą od sezonu. My lecieliśmy na początku stycznia z Warszawy z lotniska Chopina do Agadiru linią WizzAir. Bilet z wykupionym większym bagażem podręcznym, pierwszeństwem wejścia na pokład i wyborem miejsc kosztował niecałe 1 100 PLN za osobę w dwie strony, także jest to dobra cena.
Noclegi i hotele – gdzie spać w Maroku
Maroko oferuje ogromny wybór noclegów. Od tanich pensjonatów po luksusowe hotele. Najbardziej charakterystyczne są riady, czyli tradycyjne domy z wewnętrznym dziedzińcem, najczęściej położone w medinach. To one dają największe poczucie lokalnego klimatu. I jeśli będziecie w Maroku na własną rękę to przynajmniej jedną noc musicie spędzić w riadzie. To doświadczenie zupełnie inne od noclegów, które znamy z innych kierunków. Najczęściej riady znajdują się w medinach więc dotarcie do nich może wyglądać trochę przerażająco – wąskie uliczki, gwar, tłok, ciemne zakątki… ale po wejściu do środka poczujecie się jakbyście weszli do innego świata. Warto!
Inna opcja, bardziej dla poszukiwaczy przygód, to nocleg w Kasbie, która jest częścią Ksaru. Kasba to tradycyjne, ufortyfikowane budowle obronne z gliny i słomy, charakterystyczne dla Maroka i Afryki Północnej. Najczęściej Kasby są częściami Ksarów – czyli całych ufortyfikowanych miast.
W Maroku spaliśmy zarówno w Riadach jak i w jednej Kasbie – tego doświadczenia nie da się podrobić. Potraktujcie te noclegi jako część przygody. Nie będziecie żałować.
Jeśli zależy Ci na spokoju, nowoczesnych udogodnieniach i łatwej logistyce, lepszym wyborem będą hotele. Agadir oferuje szeroki wybór – można powiedzieć, że hotele tutaj mają standardy europejskie.
Waluta i płatności – jak płacić w Maroku
Oficjalną walutą jest dirham marokański (MAD). Nam udało się kupić trochę dirhamów jeszcze w Polsce więc mieliśmy przygotowany budżet, powiedzmy, że na start przygody w Maroku. Natomiast jeśli nie będziecie mieli tyle szczęścia to warto wziąć ze sobą euro, które bez problemu wymienicie w kantorach – czy to na lotnisku czy później w mieście.
Gotówka rządzi niepodzielnie w Maroku. Dlatego miejcie jej zapas ze sobą. Oczywiście karty płatnicze działają w hotelach, większych restauracjach, większych sklepach, na stacjach benzynowych ale w medinach, na targach i w lokalnych knajpach gotówka jest niezbędna. Warto mieć drobne nominały, one przydadzą się na napiwki i codzienne wydatki. Napiwki nie są obowiązkowe, ale mile widziane i traktowane jako standard. Zawsze zostawialiśmy kilka dirhamów napiwku. Uwierzcie mi 10 dirhamów (około 4,50 PLN) potrafi zdziałać cuda i wywołać ogromną radość.
W naszym przypadku oprócz dirhamów mieliśmy też euro, które świetnie sprawdza się przy większych płatnościach poza dużymi miastami. My w euro płaciliśmy na przykład w hotelu, który gościł nas w swoim campie na pustyni Erg Chebbi w miejscowości Merzouga, a także za wycieczkę quadami po pustynnych wydmach.
Przelicznik jest bardzo prosty – ogólnie przyjęte jest, że 1 euro = 10 dirhamów, także bardzo łatwo było przeliczać kwoty.
Wynajem samochodu w Maroku – czy to dobry pomysł?
Podczas wyjazdu do Maroka zdecydowałem się na wynajem samochodu i była to jedna z lepszych decyzji logistycznych w tej podróży. Auto daje ogromną swobodę, szczególnie jeśli planujesz wyjechać poza największe miasta, zobaczyć góry Atlas, mniejsze miasteczka albo poruszać się między regionami we własnym tempie.
Drogi w Maroku są w większości w dobrym stanie, a jazda poza dużymi miastami jest spokojna i przewidywalna. Najwięcej chaosu panuje w centrach miast, ale po wyjeździe na trasy krajowe sytuacja szybko się normuje. Oznakowanie jest czytelne, a policja drogowa widoczna. Na pewno trzeba uważać na kontrole, bo policja jest bardzo drobiazgowa. Wystarczy powiedzieć tyle, że mandat dostałem 10 sekund po wyjeździe za szlaban lotniskowego parkingu… jak do tego doszło, opiszę niebawem, także zapraszam na stronę za kilka dni.
Poza tym jednym mandatem obyło się już bez przygód, ale pierwsze spotkanie z marokańską policją sprawiło, że byłem czujny jak nigdy wcześniej podczas jazdy.
Wracając do wynajmu auta świetnie sprawdzi się przy trasach objazdowych – takich jak nasza (niebawem szczegóły). Koszt wynajmu za 7 dni, w naszym przypadku to było około 2 000 PLN wraz z ubezpieczeniem.
Temat wynajmu auta w Maroku warto jednak dobrze przygotować: od wyboru wypożyczalni, przez kwestie ubezpieczenia, po realia jazdy i parkowania. Dlatego w osobnym wpisie opisuję szczegółowo, jak wygląda wypożyczenie samochodu w Maroku, na co zwrócić uwagę i czy to rozwiązanie faktycznie się opłaca.
Nawigacja i Google Maps – działa świetnie, ale warto się przygotować
Google Maps w Maroku działają bardzo dobrze i bez problemu sprawdzają się zarówno podczas spacerów po miastach, jak i w trakcie podróży samochodem. Korzystaliśmy z nich praktycznie wszędzie. Trasy są zazwyczaj poprawnie wyznaczane, a nawigacja prowadzi bez większych niespodzianek, również poza głównymi aglomeracjami.
Mimo to przed wyjazdem warto pobrać mapy offline obszarów, które planujesz odwiedzić. Zasięg internetu jest dobry, ale w górach, na mniej uczęszczanych trasach czy poza miastami zdarzają się przerwy w połączeniu. Offline’owe mapy pozwalają uniknąć stresu i są szczególnie przydatne przy zwiedzaniu medin oraz podczas objazdówki samochodem.
Koszty wyjazdu – ile kosztuje Maroko na własną rękę
Maroko jest krajem relatywnie tanim, szczególnie w porównaniu do Europy Zachodniej. Noclegi w riadach i hotelach średniej klasy są przystępne cenowo, ale muszę przyznać, że w porównaniu do innych kosztów były stosunkowo wysokie. Natomiast jeśli porównać je z noclegami w Europie to ceny są zbliżone.
Za to bardzo miło zaskoczyły nas pozostałe ceny. Jedzenie na mieście kosztuje niewiele, paliwo także jest niedrogie – koszty na miejscu są bardzo przyjazne.
Największym kosztem pozostaje lot oraz w naszym przypadku wynajem auta i oczywiście noclegi. Za to poza tym można podróżować komfortowo bez dużych wydatków.
Noclegi kosztowały w zależności od miejsca od 42 euro za noc do 121 euro za noc. Najmniej zapłaciliśmy za noc w Kasbie w Dolinie Dades, najwięcej za przepiękny Riad w Marakeszu. Pozostałe noclegi oscylowały w granicach 70 euro za noc za pokój dwuosobowy. Oczywiście cena zawierała także śniadanie.
Natomiast cała przygoda na pustyni, czyli nocleg w bazie w specjalnym namiocie, wraz z obfitą kolacją, śniadaniem, sandboardingiem, wieczorem przy ognisku oraz dojazdem w mini karawanie na wielbłądach oraz powrót do miasta samochodem 4×4 kosztowała – 200 euro za dwie osoby. Cena wycieczki na quadach po pustynnych wydmach to 60 euro również za 2 osoby.
Na wszystkie noclegi i atrakcje około noclegowe (pustynia) wydaliśmy około 3 200 PLN, wynajem auta to koszt 1 500 PLN plus ubezpieczenie za 600 PLN, bilety lotnicze 2 200 PLN, paliwo – około 450 PLN, pozostałe wydatki na miejscu nie przekroczyły 2 000 PLN.
Siedem dni w Maroku z wypożyczeniem auta, przejechaniem trasy znad oceanu, aż na pustynię i nocowanie w naprawdę oryginalnych miejscach plus paliwo i jedzenie oraz picie i atrakcje ma miejscu łącznie wyniosło nas po około 5 000 PLN na osobę. Na pewno da się to zrobić taniej ale nam wcale nie chodziło o jak najtańszy wyjazd, tylko o możliwie jak najlepsze poznanie Maroka i doświadczenie tak wielu rzeczy jak to tylko możliwe.
Jedzenie w Maroku – czego warto spróbować
Kuchnia marokańska to jeden z najmocniejszych punktów wyjazdu. Tadżin (Tajin), kuskus, harira, grillowane mięsa i świeże soki (tu warto zachować ostrożność – my nie zdecydowaliśmy się ich pić) są dostępne niemal na każdym kroku. Jedzenie uliczne w popularnych miejscach jest bezpieczne, o ile wybierasz lokale z dużym ruchem i świeżo przygotowywanymi potrawami. My jedliśmy w różnych miejscach i za każdym razem trafialiśmy na smaczne potrawy. Unikaliśmy tylko „ryzykownych” dań i surowych warzyw (nie wiadomo jaką wodą je myto) i owoców, które można spożywać ze skórką. Za to chętnie jedliśmy mandarynki czy lokalne mini banany.
Nigdzie się nie zatruliśmy, nie mieliśmy żadnych problemów żołądkowych, ale też warto dodać, że bardzo często stosowaliśmy żele dezynfekujące do rąk. One były na porządku dziennym.
Warto pamiętać, że alkohol nie jest powszechnie dostępny, można go kupić w wybranych sklepach i hotelach, ale nie jest elementem codziennej kultury kulinarnej. I to akurat uważamy, za ogromny plus Maroka – nie widzieliśmy ani jednej pijanej osoby. Sami również nie przepadamy za alkoholem więc dla nas była to świetna wiadomość.
Kultura, zwyczaje i zachowanie turysty
Maroko jest krajem muzułmańskim, ale dość liberalnym jak na region Afryki Północnej. W turystycznych miastach nikt nie wymaga ścisłego dress code’u, jednak skromniejszy ubiór, szczególnie poza kurortami, pomaga uniknąć niepotrzebnej uwagi.
Targowanie się jest częścią lokalnej kultury i dotyczy głównie targów, w niektórych miejscach robiliśmy to z przyjemnością i uśmiechem traktując to jako formę grzecznościowej części transakcji ze sprzedającym, za to w innych miejscach zaczynało to przybierać nieprzyjemną formę. To już sami musicie wyczuć sprzedawcę.
Za to w restauracjach, hotelach i wszystkich sklepach, w których byliśmy ceny były stałe.
Bezpieczeństwo – na co uważać w Maroku
Maroko jest krajem bezpiecznym dla turystów, a przestępczość wobec przyjezdnych jest niska. Nie spotkaliśmy się z ani jedną niebezpieczną sytuacją gdzie coś mogłoby się wymknąć spod naszej kontroli. Oczywiście zdarzają się mniej przyjemne sytuacje – najczęstsze to natarczywi sprzedawcy i drobne próby naciągania, szczególnie w medinach. Typowe sytuacje to „pomoc” w znalezieniu drogi czy fałszywi przewodnicy.
Z pomocą znalezienia drogi spotkaliśmy się jadąc przez niewielką wioskę w stronę miejscowości Merzouga, kiedy auto otoczyła grupa dzieci próbujących zmusić nas do zjazdu w mniejsze uliczki… nie zdecydowaliśmy się na to, więc w zamian przeprowadzili nas główną drogą, która po deszczach była koszmarnie zalana, a kałuże wyglądały jak małe stawy. Pokazali nam najbezpieczniejszą trasę przez tę wodę. A my odwdzięczyliśmy się 20 dirhamami. Zjechanie w wąskie uliczki, które nie wyglądały dobrze na Google Maps uznałem, za większe ryzyko niż przeprawianie się przez wodę.
To co nas najbardziej zaskoczyło, że zamiast pieniędzy dość agresywnie prosili o… wodę. A tej akurat nie mieliśmy.
Druga próba miała miejsce w Marakeszu, gdy jadąc na wybrany wcześniej parking, przed autem wyrosła dwójka dzieci z informacją, że ulica jest zamknięta i powinniśmy jechać na parking do nich. Oczywiście ulica była otwarta i spokojnie dotarliśmy na parking. Najlepsza taktyka to zignorowanie ich i jechanie pewnie przed siebie – sprawdziła się znakomicie.
Na ogół w Maroko wystarczy podstawowa ostrożność, asertywność i trzymanie się głównych zasad podróżowania, by uniknąć nieprzyjemności. Marokańczycy są bardzo mili, przyjaźni i uczynni, także oprócz tych dwóch sytuacji czuliśmy się w Maroku bardzo bezpiecznie.
Ubezpieczenie podróżne – w Maroku absolutna podstawa
Podróżując do Maroka na własną rękę, ubezpieczenie turystyczne nie jest dodatkiem, tylko koniecznością. To kraj spoza Unii Europejskiej, w którym nie obowiązuje karta EKUZ, a koszty leczenia ponosisz w całości z własnej kieszeni. Nawet drobna wizyta u lekarza czy transport do szpitala potrafią szybko wygenerować rachunek, którego lepiej nie regulować z wakacyjnego budżetu.
Zawsze wykupuję ubezpieczenie przy wyjazdach do krajów, w których nie działa EKUZ i Maroko nie jest tu wyjątkiem. To szczególnie ważne przy samodzielnym podróżowaniu, wynajmie samochodu, zwiedzaniu miast, a tym bardziej przy wyjazdach poza główne szlaki turystyczne. Dobre ubezpieczenie daje spokój, którego naprawdę nie warto sobie odbierać.
W praktyce warto zwrócić uwagę na zakres ochrony, a nie tylko cenę. Kluczowe są koszty leczenia i transportu medycznego, ubezpieczenie OC oraz assistance. Jeśli planujesz prowadzić samochód lub aktywności poza typowym zwiedzaniem, rozszerzenie ochrony to rozsądna decyzja. W Maroku infrastruktura medyczna w dużych miastach stoi na dobrym poziomie, ale prywatna opieka jest standardem i kosztuje.
To jeden z tych elementów wyjazdu, o którym najlepiej nie musieć się przekonać w praktyce. Ubezpieczenie kupuje się przed podróżą, a spokój przydaje się od pierwszego dnia na miejscu. Koszt takiego ubezpieczenia w naszym wypadku wyniósł 100 PLN za osobę za cały wyjazd więc głupotą byłoby tego nie wykupić.
Internet w Maroku – najwygodniejsza opcja jeszcze przed wyjazdem
Dostęp do internetu w Maroku nie stanowi problemu, ale warto ogarnąć go jeszcze przed wylotem. Najwygodniejszym rozwiązaniem, z którego sam korzystam, jest wykupienie pakietu roamingowego u polskiego operatora. W moim przypadku sprawdził się pakiet roamingu w Orange. Działał bez zarzutu zarówno w miastach, jak i podczas przejazdów między regionami, bez konieczności szukania kart SIM na miejscu.
To rozwiązanie ma kilka dużych zalet. Po pierwsze, internet działa od razu po wylądowaniu, co ułatwia ogarnięcie transportu, nawigacji czy kontaktu z noclegiem. Po drugie, nie trzeba tracić czasu na formalności, rejestrację karty ani wymianę numeru. Podobne pakiety oferują także inni polscy operatorzy, a koszt jest często porównywalny z lokalną kartą SIM, zwłaszcza przy krótszym wyjeździe. Także załatwcie to przed wylotem, tym bardziej, że koszt w moim przypadku to 80 PLN za 14 dni i 10 GB danych.
Zasięg internetu mobilnego w Maroku jest dobry w miastach i wzdłuż głównych tras, a prędkości w zupełności wystarczają do codziennego korzystania z map, komunikatorów czy rezerwacji na bieżąco. Lokalne karty SIM nadal pozostają opcją dla osób planujących dłuższy pobyt, ale przy standardowym wyjeździe turystycznym pakiet wykupiony jeszcze w Polsce to po prostu najwygodniejsze i najmniej problematyczne rozwiązanie.
Przepisy wjazdowe – formalności dla Polaków
Obywatele Polski mogą wjechać do Maroka bez wizy na pobyt turystyczny do 90 dni. Paszport musi być ważny co najmniej przez cały okres pobytu. Przy kontroli granicznej mogą paść pytania o nocleg lub bilet powrotny, ale procedura jest szybka i bezproblemowa.
Nas dodatkowo zapytano o zawód, który wykonujemy ale to było wszystko. Cała procedura trwała mniej niż minutę. Pieczątka wbita w paszport – można iść dalej.
Kiedy najlepiej jechać do Maroka
Najlepszym okresem na podróż do Maroka jest wiosna i jesień. Temperatury są wtedy przyjemne, a zwiedzanie nie męczy tak jak latem. Zimą Maroko sprawdzi się jako kierunek „ucieczki od chłodu”, szczególnie w południowych regionach i nad oceanem. Agadir był prawdziwym zbawieniem na koniec wyjazdu, gdzie mieliśmy piękną słoneczną pogodę i około 18 stopni, podczas gdy w Polsce panowały mrozy i opady śniegu.
Ale też trzeba mieć trochę szczęścia, bo podczas naszego wyjazdu Maroko nawiedziły niespotykane warunki pogodowe – ogromne ulewy, spadki temperatur, śnieżyce w górnych partiach Atlasu. Na szczęście dla nas akurat podróżowaliśmy w rejony, które w danym momencie miały niezłą pogodę. Można wręcz powiedzieć, że podróżując na wschód tak jakby uciekaliśmy od załamania pogodowego, które szło znad oceanu w głąb lądu. A później wracając na zachód docieraliśmy w miejsca, w których złe warunki pogodowe akurat „przeszły” dalej.
Czy warto organizować Maroko na własną rękę?
Po naszym wyjeździe nie mam wątpliwości, że to świetny sposób na poznanie Maroka. Ogromna niezależność, poznawanie kraju takim jaki jest, a nie tylko zwiedzanie wybranych miejsc. Kontakt z mieszkańcami – w ten sposób będziecie mieli możliwość doświadczyć prawdziwego Maroka.
Choć trzeba też dodać, że to nie jest opcja dla każdego. Nie każdy odnajdzie się w tym sposobie organizacji i spędzania urlopu. Rezerwowanie noclegu z dnia na dzień, ogarnięcie logistyki, dojazdów, ciekawych miejsc do zwiedzenia samemu wymaga znacznie więcej zachodu niż wykupienie zorganizowanej wycieczki. Nie macie też komfortu, że „ktoś” zawsze się Wami zajmie i pomoże w przypadku trudności. Jesteście zdani sami na siebie.
Na pewno jeśli cenisz niezależność, elastyczny plan podróży i chcesz zobaczyć coś więcej niż hotelowy basen, Maroko na własną rękę to bardzo dobry wybór. To kraj, który daje poczucie egzotyki, ale ceną będzie zaplanowanie całej logistyki i wzięcie na siebie odpowiedzialności za wyjazd.
Już niebawem na blogu znajdziesz kolejne teksty o Maroku, także wróć za kilka dni, a tymczasem możesz zaobserwować nas na facebooku aby być na bieżąco z publikacjami.
